عالم قبر کجاست؟ | دلیل وحشت از قبر چیست؟

0
291
عالم قبر کجاست؟ | دلیل وحشت قبر چیست؟
عالم قبر

قبر چیست؟

کلمه‌ی قبر به معنای مدفن است. راغب می‌گوید: قبر، محل و قرارگاه میت است.[۱] از دیدگاه آیات و روایات، برزخ و قبر یک چیز است که گاهی از آن به «عالم قبر» و گاهی به «جهان برزخ» یاد می‌شود. قبر به اعتبار جسم و روح دو معنا دارد. قبر به اعتبار جسم، همان‌گونه که بیان شد، محل بایگانی و جایی است که مرده‌ی آدمی را در آن می‌گذارند. اما قبر به اعتبار روح، یا در بهشت برزخی است یا جهنم برزخی.[۲]

پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) با آن عظمت بی‌نظیر، جهان قبر را ترسناک‌ترین موقف‌ها و منظرها معرفی می‌کند[۳] و [۴] و می‌فرماید:

قبر اولین فرودگاه آخرت است. هرکس از آن نجات یابد، مراحل بعدی آسان‌تر است.[۵] و [۶] و اگر از این منزل نجات نیافت، راه نجات در منزل‌های بعدی کمتر و سهل‌تر از آن نیست.[۷] و [۸] از همین رو گفته‌اند: پیامدهای پس از مرگ برای آن کس که مشمول غفران الهی نگردد، سخت‌تر از خود مرگ خواهد بود.[۹] امام موسی بن جعفر (سلام الله علیهما) قبر را تلاقی دنیا و آخرت دانسته و می‌فرماید:

«دنیایی که آخرش به اینجا می‌رسد، باید از اول؛ پاک و با احتیاط زندگی کرد؛ و آخرتی که سرآغاز آن قبر باشد باید از سرانجامش وحشت نمود!»[۱۰] و [۱۱] قبر هر روز می‌گوید: منم خانه غربت! منم خانه ظلمت! منم خانه وحشت!(برای بدکاران) منم خانه مهر و بخشش!(برای نیکوکاران)[۱۲]

مادر امیرالمؤمنین «فاطمه بنت اسد» روزی از پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مطالبی در وحشت قبر و فشار آن شنید و ناله بلند کرد و اشک از چشمانش فرو ریخت! رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به او وعده داد که فشار قبر نبیند. پس از مرگ او و اطلاع پیامبر؛ حضرت بخشی از قبر را با دست خودش کند، در قبر خوابید و پیراهن و عبایش را بر وی کفن کرد؛ با سر و پای برهنه در تشییع شرکت نمود و… در فلسفه‌ی این اعمال فرمودند: «این بانو از قبر وحشت داشت، در قبر او خوابیدم و لباس‌هایم را بر وی کفن کردم تا از وحشت و فشار قبر محفوظ بماند.»[۱۳]، [۱۴] و [۱۵]

با این حال، اولیای خدا بیش از ۳ روز عالم قبر ندارند. حیات در قبر ظاهری صرفأ درد و رنج است.

پیشینه دفن و حفر قبر به عصر نخستین مردمان بازمی‌گردد؛ وقتی «قابیل» برادرش «هابیل» را کشت و پشیمانی بر وجودش عارض شد؛ درمانده شد که با جسد برادر چه کند؛ آیه نازل شد:

فَبَعَثَ اللّهُ غُرَابًا يَبْحَثُ فِي الأَرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوَارِي سَوْءةَ أَخِيهِ[۱۶]

سپس خداوند زاغى را فرستاد که در زمین، جستجو (و کند و کاو) مى‌کرد تا به او نشان دهد چگونه جسد برادر خود را دفن کند.

وقتی یکی از عزیزان کسی از دنیا می‌رود، به شدت اندوهگین شده و گریه و زاری می‌کند؛ اما نه برای متوفی بلکه برای خودش؛ به این دلیل که محبوبش مرده و یا به مصیبت و فراقش گرفتار شده است، اما انسان مؤمن بیش‌ازپیش برای متوفی نگران است. اباذز غفاری (ره) پس از مرگ فرزندش بر سر قبر او حاضر شده و می‌فرماید: هم اکنون اندوه من برای آخرت تو؛ من را از تأثر در مرگت بازداشته است. به حق قسم، من بر تو و فقدانت گریه نمی‌کنم، بلکه برای تو و منازلی که در پیش داری اشک می‌ریزم.[۱۷] و [۱۸] با این حال، عالم قبر از ۲ حال خارج نیست.

امام سجاد (سلام الله علیه) قبر را باغی از باغ‌های بهشت یا گودالی از گودال‌های آتش معرفی می‌کند.[۱۹] و این بستگی به شخص متوفی و اعمال او دارد.

وقتی مؤمن در قبر قرار می‌گیرد، همواره نسیمی از بهشت بر جسد او می‌وزد که او لذت و بوی خوش آن را تا فرارسیدن قیامت می‌یابد؛ اما وقتی کافر در قبر قرار می‌گیرد، همواره باد مسمومی از آتش بر جسد او می‌وزد و او درد و سوزش آن را تا قیامت در می‌یابد و خداوند ۹۹ مار بر روح او مسلط می‌کند که او را می‌گزند؛ مارهایی که اگر در زمین بدمد، در زمین گیاهی روییده نشود.[۲۰] و [۲۱]

مؤمن وقتی از دنیا رفت او را «استراح» می‌گویند؛ یعنی از دنیا و بلاهای آن رها شد؛ اما کافر را «اراح» می‌گویند؛ چرا که گیاهان، حیوانات و بسیاری از مردم از دست او راحت می‌شوند.[۲۲] و [۲۳]

امام باقر (سلام الله علیه) فرمود:

هنگامی که مؤمن وارد قبر می‌شود؛ نماز، زکات، نیکی و صبر در طرف راست، چپ، بالا و روبه‌روی او قرار می‌گیرند.[۲۴] و [۲۵]

مرحوم آقا نجفی قوچانی (ره) می‌فرماید: دیدم جانوران وحشی و درندگان از هر دسته در تشییع جنازه‌ام حضور دارند و پس از دفن با جنازه وارد قبر شدند و کسی مانع از آن‌ها نشد… من هم نتوانستم آن‌ها را دور کنم؛ پس از آن‌که به ندای کمک خواهی‌ام کسی جوابی نداد؛ ترس مرا فراگرفت و نتوانستم آن‌ها را برانم؛ ناگهان اشخاص دیگری در گور پیدا شدند که آن‌ها کمک نموده و جانوران فرار کردند؛ خواستم از آن‌ها بپرسم که کیانند؟ گفتند: إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ[۲۶] و [۲۷] یکی از مصداق‌های روشن «حسنات»، نمازهای روزانه است.

نخستین بشارت به مؤمن در هنگام وفات، «روح و ریحان» است و هنگام ورود به قبر، بشارت به خشنودی خداوند است.[۲۸] و [۲۹] منظور از روح و ریحان، آرامش و شادابی در عالم قبر (برزخ) است.[۳۰] و [۳۱]

مراقبان مؤمن در قبر؛ نماز، زکات، نیکی و صبر هستند[۳۲] و [۳۳]؛ نماز در سمت راست، زکات در سمت چپ، روزه در روبرو، حج و عمره در پشت سر، نیکی در حق برادران در کنار پا و ولایت آل محمد سلام الله علیهم اجمعین در جانب قبر قرار می‌گیرند.[۳۴] و [۳۵]

امام صادق (سلام الله علیه) ذیل آیات ۹۲ تا ۹۴ سوره واقعه می‌فرماید:

آب جوشان دوزخ، در عالم قبر (عالم برزخ) به تکذیب کنندگان می‌رسد؛ اما ورود در آتش جهنم مربوط به آخرت است.[۳۶]، [۳۷] و [۳۸]

منبع : کتاب فراموشی مصیر مهمترین دلیل انحراف و گرفتاری بشر

۱٫ قاموس قرآن، علی اکبر قرشی، ج ۵-۷ ص ۲۲۱

۲٫ معاد در پرتو قرآن و حدیث، ص ۱۲۳

۳٫ تنبیه‌الخواطر، ج ۱، ص ۲۸۴

۴٫ معاد در پرتو قرآن و حدیث، ص ۱۲۵

۵٫ بحارالانوار، ج ۷، ص ۱۰۳

۶٫ معاد در نگاه عقل و دین، ص ۲۸۹

۷٫ بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۴۲

۸٫ عالم برزخ در چند قدمی ما، ص ۱۰۶

۹٫ تحف‌العقول، ص ۲۹۹

۱۰٫ معانی‌الاخبار، ص ۲۴۳

۱۱٫ معاد در پرتو قرآن و حدیث، ص ۱۲۶

۱۲٫ برگرفته از کتاب حیات پس از مرگ

۱۳٫ کافی، ج ۱، ص ۴۵۳، ح ۲

۱۴٫ سفینه‌، ج ۲، ص ۳۷۵/بحارالانوار، ج ۶، ص ۲۳۲، ۲۴۱

۱۵٫ معاد در پرتو قرآن و حدیث، ص ۱۲۷

۱۶٫ آیه ۳۱ سوره مائده

۱۷٫ کافی، ج ۳، ص ۲۵۰

۱۸٫ معاد از نظر روح و جسم، ج ۱، ص ۱۹۳

۱۹٫ بحارالانوار، ج ۶، ص ۲۱۴

۲۰٫ فروع کافی، ج ۳، صص ۲۴۱ و ۲۴۲

۲۱٫ عالم برزخ در چند قدمی ما، ص ۸۳

۲۲٫ اقتباس از معانی الاخبار ۱۴۳

۲۳٫ عالم برزخ در چند قدمی ما، ص ۸۴

۲۴٫ کافی، ج ۳، ص ۲۴۰/بحار، ج ۶، ص ۲۶۵

۲۵٫ حیات پس از مرگ، ص ۱۱۹

۲۶٫ آیه ۱۱۴ سوره هود

۲۷٫ سیاحت غرب، ص ۱۴ با اندکی تلخیص و تفاوت

۲۸٫ تفسیر الدرالمنثور، ج ۶، ص ۱۶۶

۲۹٫ عالم برزخ در چند قدمی ما، ص ۱۰۰

۳۰٫ بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۱۷

۳۱٫ عالم برزخ در چند قدمی ما، ص ۱۰۰

۳۲٫ مستدرک‌الوسائل، ج ۱، ص ۱۸۳

۳۳٫ منازل‌الآخره، ص ۴۶

۳۴٫ المحاسن البرقی، ص ۲۸۸/بحار، ج ۶، ص ۱۳۴

۳۵٫ عالم برزخ در چند قدمی ما/۱۳۶/منازل‌الآخره/۴۸

۳۶٫ تفسیر علی بن ابراهیم، ذیل آیات ۹۲ تا ۹۴ واقعه

۳۷٫ بحارالانوار، ج ۶، ص ۲۱۷

۳۸٫ عالم برزخ در چند قدمی ما، ص ۱۰۱

نظر خود را بنویسید

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید