نجاسات و انواع آن – آیت الله مکارم شیرازی

0
402
نجاسات و انواع آن - آیت الله مکارم شیرازی
رساله عملیه آیت الله مکارم شیرازی

 

چیزهاى نجس

 

مساله ۸۸ـ نجاسات بنابر احتیاط واجب یازده چیز است: ۱ـ بول ۲ـ مدفوع ۳ـ منى ۴ـ مردار ۵ـ خون ۶ـ سگ ۷ـ خوک ۸ـ کافر ۹ـ مایعات مست کننده ۱۰ـ آبجو ۱۱ـ عرق حیوان نجاستخوار

 

نجاست بول ومدفوع

 

مساله ۸۹ـ بول و مدفوع انسان و هر حیوان حرام گوشت که خون جهنده دارد، یعنى اگر رگ آن را ببرند خون از آن به سرعت جارى مى شود، نجس است، احتیاط واجب آن است از بول حیوان حرام گوشت که خون جهنده ندارد نیز اجتناب کند؛ ولى فضله حیوانات کوچک ـ مثل پشه، مگس و مانند آنها پاک است ـ بنابر این از فضله موش و گربه و حیوانات درنده و مانند آنها باید اجتناب کرد.

 

بول و مدفوع حیوان نجاستخوار

 

مساله ۹۰ـ بول و مدفوع حیوان نجاستخوار نجس است بنابر احتیاط واجب همچنین بول و غائط حیوانى که انسانى آن را وطى کرده، یعنى با آن نزدیکى نموده است.

 

بول و مدفوع حیوانى که انسان با او وطى نموده

 

مساله ۹۰ـ بول و مدفوع حیوان نجاستخوار نجس است بنابر احتیاط واجب همچنین بول و غائط حیوانى که انسانى آن را وطى کرده، یعنى با آن نزدیکى نموده است.

 

 

بول گوسفندى که شیر خوک خورده

 

مساله ۹۱ـ از بول و مدفوع گوسفندى که شیر خوک خورده باید اجتناب کرد.

 

فضله و بول پرندگان

 

مساله ۹۲ـ فضله و بول پرندگان حلال گوشت و حرام گوشت نجس نیست، ولى احتیاط مستحبّ پرهیز از حرام گوشت است مخصوصاً از بول خفّاش.

 

نجاست منی

 

مساله ۹۳ـ منى انسان و حیوانى که خون جهنده دارد نجس است، خواه حرام گوشت باشد، یا حلال گوشت و احتیاط واجب آن است که از منى حیوانى که خون جهنده ندارد نیز اجتناب شود.

 

نشانه هاى منى

 

مساله ۳۶۱ـ اگر رطوبتی از انسان خارج شود و نداند منی است یا رطوبت دیگر، چنانچه همراه با «جستن» و «شهوت» بوده باشد، آن رطوبت حکم منی را دارد و اگر این دو نشانه یا یکی از آنها را نداشته باشد؛ حکم منی را ندارد، ولی در زن و مریض لازم نیست با جستن بیرون آید، بلکه اگر رطوبت هنگامی بیرون آید که به اوج شهوت جنسی رسیده است، حکم منی را دارد.

 

استبراء از منى

 

مساله۳۶۳_ مستحبّ است بعد از بیرون آمدن منى بول کند تا ذرّات باقیمانده خارج شود و اگر نکند و بعد از غسل رطوبتى از او بیرون آید که نداند منى است یا رطوبت دیگر، حکم منى دارد و باید دوباره غسل کند.

 

رطوبتهائى که از انسان خارج مى شود

 

مساله ۷۹ـ رطوبتهایى که از انسان خارج مى شود غیر از بول و منى بر چند قسم است: اوّل آبى که گاه بعد از بول بیرون مى آید و کمى سفید و چسبنده است و به آن «وَدْى» مى گویند، دوم آبى که هنگام ملاعبه و بازى کردن با همسر بیرون مى آید و به آن «مَذْى» مى گویند، سوم آبى که گاه بعد از منى بیرون مى آید و به آن «وَذْى» گویند، همه این آبها در صورتى که مجرا آلوده به بول و منى نباشد، پاک است و وضو و غسل را هم باطل نمى کند.

 

نجاست عرق جنب از حرام

 

مساله ۱۳۱ـ کسى که از طریق حرام جُنُب شود، خواه به واسطه زنا باشد، یا لواط و یا استمناء، عرق او نجس نیست، ولى مادام که بدن یا لباس او عرق دارد با آن نماز نخواند بنابر احتیاط واجب.

 

نحوه غسل جنب از حرام

 

مساله ۱۳۲ـ احتیاط مستحبّ آن است که از عرق جُنُب از حرام پرهیز شود و براى رعایت این احتیاط، بهتر است با آب ملایم غسل کند، که به هنگام غسل بدن او عرق نکند، این در صورتى است که با آب قلیل غسل نماید و اگر با آب کر و مانند آن باشد اشکال ندارد، امّا بعد از پایان غسل یک بار همه بدن را آب بکشد (بنابراحتیاط مستحبّ)

 

عرق جنب از نزدیکى در حال عادت ماهانه

 

مساله ۱۳۳ـ نزدیکى کردن با همسر در حال عادت ماهیانه یا در حال روزه ماه مبارک رمضان حرام است و اگر عرق کند، احتیاط واجب آن است که با آن، معامله عرق جُنُب از حرام کند.

 

معنی عرق جنب از حرام

 

مساله ۱۳۴ـ منظور از عرق جُنُب از حرام عرقى است که در آن حال یا بعد از آن، پیش از آن که غسل کند از بدن او بیرون مى آید.

 

نماز با عرق جنب از حرام

 

مساله ۱۳۵ـ هرگاه جنب از حرام به واسطه نداشتن آب، یا عذر دیگر، یا تنگى وقت تیمّم کند و نماز بخواند نمازش صحیح است، ولی مادام که بدن یا لباس او عرق دارد با آن نماز نخواند بنابراحتیاط واجب؛ ولی عرقهای بعد از تیمم مانعی ندارد.

 

شرط نجاست مردار

 

مساله ۹۴ـ مردار حیوانى که خون جهنده دارد نجس است در صورتى که خودش مرده باشد، امّا اگر به غیر دستور شرعى آن را ذبح کرده باشند پاک است، ولى احتیاط مستحبّ پرهیز است، بنابراین گوشت و پوست حیواناتى که از ممالک غیراسلامى مى آورند پاک است، ولى خوردن این گوشت ها حرام است، مگر این که یقین به ذبح شرعى آنها پیدا شود، یا آورنده آن خبر دهد که ذبح شرعى شده است.

 

أجزاى بدن مردار

 

مساله ۹۵ـ اجزاى مردار که روح ندارد مانند پشم و مو و ناخن پاک است، ولى استخوان و قسمتى از دندان و شاخ که روح دارد یعنى اگر آسیبى به آن برسد ناراحت مى شود، اشکال دارد.

 

أجزای روح داری که از بدن انسان یا حیوان زنده جدا شده

 

مساله ۹۶ـ اجزایى را که روح دارد اگر از بدن انسان یا حیوان زنده جدا کنند نجس است، هرچند گوشت کمى باشد.

 

پوستهایی که از بدن انسان جدا می شود

 

مساله ۹۷ـ پوستهایى که از لب و سر و جاهاى دیگر بدن انسان جدا مى شود پاک است، امّا اگر آن را با فشار جدا کنند احتیاط واجب اجتناب است.

 

تخم مرغ موجود در شکم مرغ مرده

 

مساله ۹۸ـ تخم مرغى که از شکم مرغ مرده بیرون مى آید پاک است، به شرط این که پوست آن سفت شده باشد، ولى باید ظاهر آن را آب بکشند.

 

پنیر مایه موجود در شیردان بزغاله مرده

 

مساله ۹۹ـ اگر برّه و بزغاله پیش از آن که علفخوار شود بمیرد، پنیر مایه اى که در شیردان آنهاست پاک است، ولى بیرون آن را بنابر احتیاط واجب باید آب بکشند.

 

گوشت، پوست، پیه و چرمى که در دست مسلمانی است

 

مساله ۱۰۰ـ گوشت هایی که در بازار مسلمانان فروخته مى شود، یا مسلمانى براى انسان هدیه مى آورد پاک و حلال است، و تحقیق و تفحّص درباره آن لازم نیست؛ ولى اگر بدانند آن مسلمان گوشتها را از کافر گرفته و رسیدگى لازم را نکرده، لازم است از آن اجتناب شود. اما چرم هایى که از بلاد کفّار مى آورند پاک است، هر چند نمى توان با آن نماز خواند.

 

موادی که از کشورهای غیر اسلامی وارد می شود

 

مساله ۱۰۱ـ تمام مواد غذایى و غیرغذایى که از کشورهاى غیر اسلامى مى آورند مانند کره و روغن و پنیر و انواع داروها و صابون و واکس و پارچه و عطر و امثال اینها، اگر انسان یقین به نجس بودن آنها نداشته باشد، پاک است.

 

نجاست خون

 

مساله ۱۰۲ـ خون انسان و هر حیوانى که خون جهنده دارد (یعنى اگر رگ آن را ببرند خون از آن به سرعت جارى مى شود) نجس است، ولى خون حیواناتى که خون جهنده ندارند مانند ماهى و مار و همچنین خون پشه پاک است.

 

خون باقیمانده در بدن مذبوح

 

مساله ۱۰۳ـ هرگاه حیوان حلال گوشت را مطابق دستور شرع سر ببرند و خون آن به مقدار معمول بیرون آید خونى که در بدنش باقى مى ماند پاک است، مگر این که سر حیوان را در جاى بلند قرار دهند و خون به بدن حیوان بر گردد و اگر به علّت نفس کشیدن، خون برگردد نیز احتیاط واجب، اجتناب است.

 

خون موجود در تخم مرغ

 

مساله ۱۰۴ـ کافی است خون موجود در تخم مرغ را بردارند و دور بریزند، و بقیّه پاک و حلال است. امّا اگر عمداً به هم بزنند تا مستهلک شود خوردن آن اشکال دارد.

 

خون موجود در شیر (هنگام دوشیدن)

 

مساله ۱۰۵ـ بهتر است از رگه هاى خونى که در درون شیر دیده مى شود و سپس مستهلک مى گردد پرهیز شود؛ هر چند محکوم به حرمت و نجاست نیست.

 

خون جارى از لثه

 

مساله ۱۰۶ـ خونى که از لثه یا جاى دیگر دهان بیرون مى آید؛ هرگاه در آب دهان حل شود و از بین برود پاک است و فرو بردن آب دهان نیز در این صورت جایز است، ولى عمداً این کار را نکند.

 

خون کوبیده شده زیر ناخن

 

مساله ۱۰۷ـ هرگاه خون به واسطه کوبیده شدن زیر پوست یا ناخن بمیرد، اگر طورى باشد که دیگر به آن خون نگویند پاک است و اگر به آن خون بگویند مادام که زیر پوست و ناخن است براى وضو و غسل نماز اشکال ندارد، امّا هرگاه سوراخ شود اگر ضرر و زحمت فوق العاده اى ندارد باید آن را بیرون آورند و اگر زحمت زیاد دارد باید براى وضو و غسل اطراف آن را شست و پارچه اى روى آن بگذارد و روى پارچه دست تر بکشد و احتیاطاً تیمّم هم بکند.

 

سیاهی زیر پوست

 

مساله ۱۰۸ـ اگر انسان نداند سیاهى زیر پوست، خون مرده است یا گوشت بر اثر کوبیده شدن به آن رنگ درآمده، پاک است.

 

زردابه اطراف زخم

 

مساله ۱۰۹ـ زردابه اى که گاه موقع خراشیدگى پوست یا در اطراف زخم پیدا مى شود چنانچه معلوم نباشد خون است یا با خون مخلوط شده، پاک است.

 

پوست سرخ رنگ روی زخم

 

مساله ۱۱۰ـ پوست سرخ رنگى که بعد از شستن زخم یا هنگام بهبودى روى زخم ظاهر مى شود پاک است، مگر این که یقین حاصل شود خون در آن است.

 

نجاست سگ و خوک

 

مساله ۱۱۱ـ سگ و خوک معمولى نجس است، حتّى مو و پنجه و ناخن و رطوبتهاى آن نجس مى باشد ولى سگ و خوک دریایى پاک است.

 

حیوانی که از سگ و خوک به وجود آید

 

مساله ۱۱۲ـ حیوانى که از این دو یعنى سگ و خوک متولّد گردد، یا از جفت گیرى یکى از این دو باحیوان دیگرى متولّد شود و به آن سگ و خوک نگویند پاک است.

 

نجاست کافر

 

مساله ۱۱۳ـ کافر یعنى کسى که خدا  یا پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله) را قبول ندارد، یا براى خدا شریکى قرار مى دهد بنابر احتیاط نجس است، هرچند به یکى از ادیان آسمانى، مانند آیین یهود و نصارى ایمان داشته باشد.

 

وسوسه در ضرورریات دین

 

مساله ۱۱۴ـ کسانى که به خدا و پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله) ایمان دارند، ولى وسوسه هایى براى آنها پیدا مى شود و به مطالعه و تحقیق مى پردازند پاکند و این وسوسه ها ضررى ندارد.

 

انکار کننده ضروریات دین

 

مساله ۱۱۵ـ کسى که ضرورى دین اسلام یعنى چیزى را که همه مسلمانان مى دانند (مانند معاد؛ روز قیامت و واجب بودن نماز و روزه و امثال آن) را منکر شود، چنانچه ضرورى بودن آن را بداند، کافراست و اگر در ضرورى بودن آن شک دارد کافرنیست، ولى احتیاط مستحبّ آن است که از او اجتناب شود.

 

أجزاى بدن کافر

 

مساله ۱۱۶ـ آنچه در بالا درباره نجس بودن کافرگفته شد، تمام اجزاى بدن او حتّى مو و ناخن را شامل مى شود.

 

شک در اعتقادات افراد

 

مساله ۱۱۷ـ کسى که در جامعه اسلامى زندگى مى کند و از اعتقادات او خبر نداریم، پاک است و جستجو و تفتیش لازم نیست و نیز در جوامع غیر اسلامى چنانچه افرادى باشند که معلوم نباشد مسلمان هستند یا کافر، پاکند.

 

فرزندان کفار

 

مساله ۱۱۸ـ بچّه هاى کفّار به حکم آنها هستند و بچّه هاى مسلمانان حتّى بچّه اى که فقط پدرش مسلمان باشد پاک است ولی اگر فقط مادرش مسلمان است احتیاط آن است که از او اجتناب کنند.

 

دشنام به پیامبر (صلى الله علیه وآله) یا أهل بیت (علیهم السلام)

 

مساله ۱۱۹ـ هرگاه کسى ـ پناه بر خدا ـ به خدا، یا پیامبر (صلى الله علیه وآله) یا یکى از ائمّه معصومین (علیهم السلام) یا فاطمه زهرا (علیها السلام) دشنام و ناسزا گوید یا عداوت داشته باشد، کافراست.

 

غلوّ در حقّ امامان (علیهم السلام)

 

مساله ۱۲۰ـ کسانى که در حق على (سلام الله علیه) و سایر امامان (علیهم السلام) غلوّ کنند؛ یعنى، آن بزرگواران را خدا بدانند یا صفات مخصوص خدایى براى آنها قائل باشند، کافرند.

 

قائلین به وحدت وجود

 

مساله ۱۲۱ـ کسانى که عقیده به وحدت وجود دارند یعنى مى گویند در عالم هستى یک وجود بیش نیست و آن خداست و همه موجودات عین خدا هستند و کسانى که معتقدند خدا در انسان، یا موجود دیگرى حلول کرده و با آن یکى شده، یا خدا را جسم بدانند احتیاط واجب، اجتناب از آنهاست.

 

فرقه هاى اسلامى

 

مساله ۱۲۲ـ تمام فرقه هاى اسلامى پاکند، مگر آنها که با ائمه معصومین (علیهم السلام) عداوت و دشمنى دارند و خوارج و غُلات، یعنى غلوکنندگان در حق ائمّه (علیهم السلام).

 

نجاست مسکرات

 

مساله ۱۲۳ـ شراب و هر مایعى که انسان را مست مى کند نجس است بنابراحتیاط واجب، امّا اگر مثل بنگ و حشیش باشد که مخدّر و مستى آور است و ذاتاً مایع نیست پاک است، هرچند آن را با آب مخلوط کنند و به صورت مایع درآورند، ولى استعمال آن به هر حال حرام است.

 

مواد مخدّر

 

مساله ۱۲۳ـ شراب و هر مایعى که انسان را مست مى کند نجس است بنابراحتیاط واجب، امّا اگر مثل بنگ و حشیش باشد که مخدّر و مستى آور است و ذاتاً مایع نیست پاک است، هرچند آن را با آب مخلوط کنند و به صورت مایع درآورند، ولى استعمال آن به هر حال حرام است.

 

الکل طبّى و صنعتى

 

مساله ۱۲۴ـ الکل طبّى و صنعتى که انسان نمى داند از چیز مست کننده مایع گرفته شده، پاک است؛ همچنین ادکلن و عطرها و داروهایى که با الکل طبّى یا صنعتى مخلوط است.

 

الکلهای غیر قابل شرب یا سمی

 

مساله ۱۲۵ـ الکلهایى که ذاتاً قابل شرب نیست یا جنبه سمّى دارد نجس نیست، ولى هرگاه آن را رقیق کنند و مشروب و مسکر باشد؛ نوشیدنش حرام است و احتیاطاً حکم نجس دارد.

 

آب انگور جوش آمده

 

مساله ۱۲۶ـ هرگاه آب انگور به خودى خود جوش آید (جوش آمدنى که معمولاً مقدّمه شراب شدن است) نجس و حرام است، ولى اگر با حرارت آتش یا غیر آن به جوش آید نجس نیست، ولى خوردنش حرام است. همچنین آب خرما و مویز و کشمش، بنابر احتیاط واجب.

 

خرما، مویز و کشمشی که در غذا بجوشد

 

مساله ۱۲۷ـ هرگاه مویز و کشمش را در غذا بریزند و بجوشد، به طوری که آب به داخل آن نفوذ کند و آب داخلش نیز بجوشد حرام می شود امّا نجس نیست و می توان آنها را جدا کرد و غذا را خورد. ولی در حال سرخ کردن و دم کردن در برنج و امثال آن مانعی ندارد. و در مورد خرما نیز اگر آب آن در غذا وارد شود و بجوشد و مستهلک شود مانعی ندارد. ولی اگر مقدار آن بقدری باشد که بجوشد ولی مستهلک نشود نمی توان آن را خورد.

 

نجاست آبجو

 

مساله ۱۲۸ـ مشروب الکلى که از جو گرفته مى شود و به آن «آبجو» مى گویند حرام و از جهت نجاست مانند شراب است، ولى آبى که براى خواصّ طبّى از جو مى گیرند و به آن «ماء الشّعیر» مى گویند و ابداً مسکر نیست، پاک و حلال است.

 

ماء الشعیر

 

مساله ۱۲۸ـ مشروب الکلى که از جو گرفته مى شود و به آن «آبجو» مى گویند حرام و از جهت نجاست مانند شراب است، ولى آبى که براى خواصّ طبّى از جو مى گیرند و به آن «ماء الشّعیر» مى گویند و ابداً مسکر نیست، پاک و حلال است.

 

مخمّر آبجو

 

مساله ۱۲۹ـ مخمّر آبجو که به آن «لوردوبیر» نیز مى گویند و به صورت گردى است که مصرف طبّى دارد نه مسکر است و نه مایع، پاک و حلال است.

 

عرق حیوان نجاستخوار

مساله ۱۳۰ـ عرق شتر نجاستخوار بلکه حیوانات دیگر نجاستخوار نجس است بنابر احتیاط واجب.

 

 

 

نظر خود را بنویسید

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید