احکام نجاسات – آیت الله مکارم شیرازی

0
890
احکام نجاسات - آیت الله مکارم شیرازی
رساله عملیه آیت الله مکارم شیرازی

احکام نجاسات

 

راههاى ثابت شدن نجاست

 

مساله ۱۳۶ـ نجس بودن چیزى از سه راه ثابت مى شود: اوّل آن که انسان یقین پیدا کند، ولى گمان حتّى گمان قوى کافى نیست؛ بنابراین، غذا خوردن در بعضى از اماکن عمومى که گاه انسان گمان قوى به نجس بودن آنها دارد جایز است، مگر آن که یقین به نجاست پیدا کند. دوم آن که «ذوالید» یعنى کسى که چیزى در اختیار اوست (مانند صاحب خانه و فروشنده و خدمتکار) خبر دهد که آن چیز نجس است. سوم دو نفر عادل و یا حتّى یک نفر گواهى دهد.

 

شک در نجاست چیزی که قبلاً پاک بوده

 

مساله ۱۳۷ـ هرگاه چیزى پاک بوده شک دارد نجس شده است یا نه، پاک است و اگر چیزى قبلاً نجس بوده شک دارد پاک شده یا نه، نجس است.

 

شک در نجس شدن یکی از دو ظرف یا دو لباس مورد استفاده

 

مساله ۱۳۸ـ هرگاه مى داند یکى از دو ظرف، یا دو لباس که هر دو قابل استفاده اوست نجس شده و نداند کدام است؛ باید از هر دو اجتناب کند، امّا اگر مثلاً نداند لباس خودش نجس شده، یا لباس شخص بیگانه اى که مورد استفاده او نیست، اجتناب لازم نمى باشد.

 

یقین شخص وسواسی در طهارت و نجاست

 

مساله ۱۳۹ـ افراد وسواسى نباید به علم و یقین خود در طهارت و نجاست توجّه کنند، بلکه باید ببینند افراد معمولى درچه مورد یقین به طهارت یا نجاست پیدا مى کنند و به همان ترتیب عمل کنند و براى ترک وسواس، بهترین راه، بى اعتنایى است.

 

احتیاط زیادی که باعث وسواس شود

 

مساله ۱۴۰ـ احتیاط زیاد از حد در مساله طهارت و نجاست از نظر شرع کار پسندیده اى نیست، بلکه اگر سبب وسواس گردد اشکال دارد.

 

جستجویی که باعث وسواس شود

 

مساله ۱۴۱ـ هرگاه گمان کند چیزى نجس شده، تفحّص و جستجو و سؤال کردن لازم نیست و اگر جستجو موجب وسواس گردد، آن هم اشکال دارد.

 

تمسک به پیامبر اعظم (صلى الله علیه وآله) و ائمّه هدى(علیهم السلام) در نظافت

 

مساله ۱۴۲ـ مستحبّ است علاوه بر رعایت مسائل مربوط به طهارت و نجاست، نظافت و پاکیزگى در بدن و لباس و خانه و مسکن و مرکب و تمام محیط زندگى رعایت شود ، همان گونه که پیغمبر اکرم (صلى الله علیه وآله) و ائمّه هدى (علیهم السلام) رعایت مى فرمودند.

 

اسباب سرایت نجاست

 

مساله ۱۴۳ـ هرگاه چیز پاکى با چیز نجسى ملاقات کند و یکى از آن دو رطوبت داشته باشد نجس مى شود، امّا اگر هر دو خشک باشند یا رطوبت بقدرى کم باشد که سرایت نکند، پاک است (مگر در ملاقات چیزى با مرده انسان پیش از غسل دادن که احتیاط واجب اجتناب است، هرچند خشک باشد).

 

شک در سرایت نجاست

 

مساله ۱۴۴ـ اگر در ملاقات یا در رطوبت داشتن شک کند، آن چیز نجس نمى شود.

 

تماس شیء پاک با قسمتی از چیز نجسی که نمی دانیم آن قسمت پاک است یا خیر

 

مساله ۱۴۵ـ هرگاه بداند قسمتى از فرش یا لباس نجس شده امّا نمى داند کدام قسمت آن است؛ اگر دست به قسمتى از آن بزند نجس نمى شود، همین طور هر دو چیزى که مى داند یکى از آن دو نجس شده، ولى نمى داند کدام نجس است؛ ملاقات با یکى از آن دو سبب نجاست نمى شود.

 

برخورد شیء نجس با شیء مرطوب

 

مساله ۱۴۶ـ زمین یا پارچه و مانند آن اگر رطوبت داشته باشد و چیز نجسى به آن برسد همان قسمت نجس مى شود و بقیّه پاک است، مگر این که رطوبت بقدرى زیاد باشد که از جایى به جاى دیگر سرایت کند. همچنین خیار و خربزه و ماست و امثال آنها اگر رطوبت زیاد و مسرى نداشته باشد، همان محلّ ملاقات نجس مى شود.

 

نجس شدن بخشی از چیزی که به صورت مایع است

 

مساله ۱۴۷ـ روغن و شیره اگر روان باشد؛ هرگاه نقطه اى از آن نجس شود تمام آن نجس مى شود، امّا اگر روان نباشد، بطورى که از جایى به جایى سرایت کند فقط محلّ ملاقات نجس است و مى توان آن را برداشت و دور ریخت.

 

انتقال نجاست توسط حشرات

 

مساله ۱۴۸ـ اگر مگس یا مانند آن روى چیز نجسى بنشیند که تر است و بعد روى چیز پاکى بنشیند نجس نمى شود، چون احتمال دارد پاى این حشرات رطوبتى به خود نگیرد، امّا اگر بدانیم نجاستى را با خود حمل کرده وسرایت نموده، نجس مى شود.

 

نجس شدن جایی از بدن که عرق دارد

 

مساله ۱۴۹ـ هرگاه جایى از بدن که عرق دارد؛ نجس شود، هر جا که عرق به آن سرایت کند نجس مى شود.

 

اخلاط بینی و گلو که در آنها خون باشد

 

مساله ۱۵۰ـ اخلاطى که از بینى یا گلو مى آید هرگاه غلیظ باشد و نقطه اى از آن خون داشته باشد؛ همان نقطه نجس است؛ اگر روان باشد، همه نجس مى شود.

 

ظرف سوراخی که روی زمین نجس قرار گرفته

 

مساله ۱۵۱ـ هرگاه ظرفى را که ته آن سوراخ است روى زمین نجسى بگذارند، چنانچه آب با فشار از آن خارج شود داخل ظرف نجس نخواهد شد.

 

برخورد اشیائی مانند سوزن با خون داخل بدن

 

مساله ۱۵۲ـ هرگاه چیزى مانند سوزن در داخل بدن با نجاستى مانند خون ملاقات کند نجس نمى شود مشروط بر آن که موقع بیرون آمدن، آلوده به خون نباشد. همچنین آب دهان و بینى هرگاه در داخل دهان و بینى با خون ملاقات کند نجس نمی شود.

 

برخورد شیء مرطوبی که نجس شده با شیء پاک

 

مساله ۱۵۳ـ چیزى که نجس شده مثلاً دستى که با بول ملاقات کرده، اگر با رطوبت با چیز پاکى ملاقات کند آن هم نجس مى شود.

 

خوردن و آشامیدن چیزهای نجس

 

مساله ۱۵۴ـ اوّل: خوردن و آشامیدن چیز نجس حرام است و خورانیدن عین نجس، مانند مسکرات به اطفال نیز حرام مى باشد و بنابر احتیاط واجب باید از خورانیدن غذایى که نجس شده به اطفال نیز خوددارى کرد، امّا آنچه بر اثر نجس بودن دست خود آنها نجس مى شود، اشکال ندارد.

 

فروختن و أمانت دادن چیز نجس

 

مساله ۱۵۵ـ فروختن و عاریه دادن چیز نجس اشکال ندارد و اطّلاع دادن نیز لازم نیست، مگر در صورتى که بداند گیرنده آن را در خوردن و نماز و مانند آن استعمال مى کند که احتیاط واجب اعلام است. همچنین اگر نزد عاریه گیرنده نجس شود، به هنگام برگرداندن در همین صورت اعلام مى کند.

 

آگاه کردن کسی که بدون اطلاع چیز نجسی را می خورد

 

مساله ۱۵۶ـ هرگاه انسان ببیند کسى بدون اطّلاع چیز نجسى را مى خورد یا با لباس نجس نماز مى خواند لازم نیست به او خبر دهد، امّا اگر صاحب خانه ببیند میهمان با لباس و بدن تر روى فرش نجسى مى نشیند، احتیاط آن است که به او اعلام کند.

 

وظیفه صاحب خانه در صورت نجس بودن غذای میهمان

 

مساله ۱۵۷ـ هرگاه صاحب خانه در بین غذا خوردن بفهمد غذا نجس است، بنابر احتیاط باید به میهمانها بگوید، ولى اگر یکى از میهمانها بفهمد لازم نیست به دیگران بگوید؛ فقط خودش باید اجتناب کند، مگر این که با او معاشرت داشته باشند که براى جلوگیرى از آلودگى خودش مى تواند بعد از غذا خوردن به آنها بگوید، تا دست و دهان خود را آب بکشند.

 

نجس کردن خط و ورق قرآن

 

مساله ۱۵۸ـ دوم: نجس کردن خط و ورق قرآن حرام است و اگر نجس شود باید فوراً آن را آب کشید. نجس کردن جلد قرآن اگر سبب بى احترامى به قرآن باشد نیز، همین حکم را دارد.

 

گذاشتن قرآن روى عین نجس

 

مساله ۱۵۹ـ گذاشتن قرآن روى عین نجس چنانچه موجب بى احترامى باشد، حرام است و باید آن را برداشت.

 

نوشتن قرآن با مرکب نجس

 

مساله ۱۶۰ـ نوشتن قرآن با مرکّب نجس حرام است و اگر عمداً یا سهواً نوشته شود باید آن را محو کنند، یا آب بکشند.

 

دادن قرآن به دست کافر

 

مساله ۱۶۱ـ دادن قرآن به دست کافر؛ اگر موجب بى احترامى باشد حرام است و اگر امید هدایت او برود، یا براى تبلیغ اسلام باشد جایز، بلکه گاهى واجب است.

 

افتادن اسماء متبرکه در جاى نجس

 

مساله ۱۶۲ـ هرگاه ورق قرآن و دعا یا ورقى که نام خدا یا پیامبر (صلى الله علیه وآله) و یا ائمّه (علیهم السلام) روى آن نوشته باشد در جاى آلوده و نجسى بیفتد؛ باید فوراً آن را بیرون آورد و آب کشید، هرچند مخارجى داشته باشد و اگر بیرون آوردن آن ممکن نباشد احتیاط واجب آن است که اگر مستراح باشد به آن مستراح نروند تا یقین کنند آن ورق پوسیده، یا خطّ آن محو شده است.

 

پاک کردن ورق قرآن بر عهده چه کسی است؟

 

مساله ۱۶۳ـ پاک کردن ورق قرآن فقط وظیفه کسى که آن را نجس کرده نیست، بلکه اگر دیگران هم باخبر شوند وظیفه همه است که آن را پاک کنند و اگر یکى این وظیفه را انجام دهد، از دیگران ساقط مى شود، ولى اگر قرآن مال دیگرى است و با شستن از بین مى رود یا ناقص مى شود؛ آن کس که آن را نجس کرده، باید خسارت آن را بدهد.

 

نجس کردن تربت امام حسین (سلام الله علیه)

 

مساله ۱۶۴ـ سوم: نجس کردن تربت امام حسین (سلام الله علیه) حرام است و پاک کردن آن واجب و اگر درمحلّ آلوده اى بیفتد؛ باید همانند ورق قرآن که در مساله ۱۶۲ گفته شد عمل نماید.

 

نجس کردن مساجد

 

مساله ۱۶۵ـ چهارم: نجس کردن مسجد حرام است و پاک کردن آن واجب است و شرح این مساله در بحث احکام مسجد در مکان نمازگزار به خواست خدا خواهد آمد.

 

پاک بودن بدن، لباس و محل سجده نمازگزار

 

مساله ۱۶۶ـ پنجم: بدن و لباس نمازگزار و محلّ سجده او باید پاک باشد، شرح این مسائل نیز در بحث لباس و مکان نمازگزار خواهد آمد.

 

خبر دادن ذوالید از نجاست و پاکی چیزی

 

مساله ۱۶۷ـ هرگاه «ذوالید» یعنى کسى که چیزى در اختیار اوست؛ خبر دهد که آن چیز نجس یا پاک است؛ باید قبول کرد، خواه عادل باشد یا نه، به شرط این که بالغباشد بنابراین، خبر دادن غیربالغ دراین باره قبول نیست، مگر این که اطمینان از گفته او حاصل شود.

 

احکام نجاسات

 

نظر خود را بنویسید

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید